Soru: Hocam, hacc-ı temettü'ye niyet ettik. Gelirken bir umre yaptık.
Ondan sonra Arafat gününe kadar birçok umre yapabilir miyim?
Soru: Bazı hocalarımız umreyle tavafın aynı olduğunu söylüyorlar.
Cevap: Hayır. Tavaf, Kâbe'nin etrafında yedi defa dönmek işine derler. Her dönüşüne bir şavt denir.
Yedi şavtla Kâbe'nin etrafını döndü mü bir insan buna tavaf derler.
Tavaf, namaz gibi bir ibadettir. İnsan bir çok tavaf yapabilir. Geçer, kalkar Kâbe'nin etrafında
Hâcer-i Esved'de istilam ettikten sonra yedi şavt, dualar ederek dönerse
ondan sonra iki rekat tavaf namazı kılar bir tavaf olur. Nafile bir tavaf olur.
10, 20, 30, 40 tane umre olmaz.
Umre nasıl olur?
Umre, bir kere ihramlı olacak. İhramı yokken olmaz. İhrama girmek için insan dışarıdan gelecek.
"Hocam ben zaten dışarıdan geldim."
Tamam. Senin gibiler dış sayılan, fıkıh kitaplarında yazılan umre mescidi gibi bir yere gidecek.
Mesela umre mescidine gidecek, gelecek.
20-25 km ilerde -10 riyal, 20 riyal vererek- umre mescidi var. Oraya gidecek.
Orada bol yüz numaralar var, her şey var. Duş, gusül abdesti alacak,
-Duş değil, sildik attık ağzımızdan. Duş değil…- İhram için gusül abdesti alacak, yıkanacak...
Ondan sonra ihram bezine bürünecek -Peştamal ve üst bezi-
Ondan sonra lebbeyk çekerek gelecek. Tavafı yapacak.
Bitmedi.
Tavaftan sonra, sa'y yapacak. Safa ile Merve arasında bir, iki, üç, dört, beş, altı, yedi…
Yedi defa o mesafeyi gidip gelecek. Buna sa'y etmek deniliyor.
Bir seferine, bir gidişe bir şavt deniliyor. Sa'y'in şavtı deniliyor.
Safa'dan Merve'ye gitti, bir. Merve'den Safa'ya geri geldi,iki. Safa'dan tekrar Merve'ye gitti, üç.
Tekrar geri geldi, dört. Tekrar gitti, beş. Tekrar geri geldi, altı. Tekrar gitti Merve'de yedi.
Tamam.
Oradan tıraş olacak. Ya saçını kısaltacak ya kazıtacak. Umre bitecek. Umre böyle.
Sadece tavafla umre aynı değil, aziz kardeşlerim.
Soru: Üç ayda hacca geldik, Ramazan Bayramı'ndan sonra umre yapabilir miyiz?
Cevap: Yapılabilir.
Üç aylık hacca geldik dediği, "Ramazan'da buraya geldik. Ondan sonra üç ay oldu.
" Demek. "Üç aylık hacca geldik." sözünden maksadı bu.
Tamam. Buraya gelirken Ramazan'da zaten bir umre yaptı. Buraya geldi. Burada kaldı.
İsterse yapabilir. İstemezse hac zamanına kadar buranın, Mekke'nin ahalisi gibi durabilir.
Kurbanlar için emirleriniz nedir?
Bundan neyin kastedildiğini çok iyi bilemiyorum ama insanın kurbanını kendisinin gidip görmesi,
kestirmesi emniyetli olur.
Çünkü bizim Hanefî mezhebinde bayramın birinci günü
cemre-i Akabe dediğimiz büyük şeytan denilen yere yedi taş atacak, ondan sonra kurbanını kesecek.
Ondan sonra tıraş olacak. İhram bezinden öyle çıkacak. Sırası önemlidir.
O bakımdan kurbanın kesildiğini görmesi iyi olur.
Kendi işini kendisinin görmesi, kesmesi iyi olur. Ona dikkat edin.
Soru: "Ramazan Bayramı'nı burada yapan hacılarımız, kurban kesmeyecek." diye bir söz söylenmiş.
Cevap: Kurban kesilmemesi hacc-ı ifrâd yapıldığı zaman olur. Burada kalan kimseler de
Mekke ahalisi gibi oluyor. Fıkıh kitaplarında Mekke ahalisi hacc-ı ifrâd yapar diye
yazdığından burada tam hacıların gününde ihrama girdiği zaman gidecek hac işini tamamlayacak.
Kurban kesmek gerekmeyecek.
Ama Ramazan'dan sonra bir umre yaptıysa artık
hacc-ı ifrâdlık meselesi biter, o zaman kurban kesmesi gerekiyor.
Bir rivayete göre ceza olarak, bir rivayete göre de temettü gibi olduğundan.
Ramazan Bayramı'ndan sonra eğer bir umre yaptıysa mutlaka kurban kesmesi gerekir.
Soru: Babam vefat etti. Onun adına hacca geldim, annemle beraber.
"Önce kendim için yapmalıydın." diyorlar. Böyle bir zorunluluk var mı?
Cevap: Başkasının namına hacca gelen bir insanın önce kendisinin haccetmiş olması lazımdır.
Bazı alimlerimizin görüşüne göre. Şimdi bu kendi haccını yapmamışsa fakir bile olsa
kendisi de ayrıca haccetmek boynuna borç olur. Bir sene de gelecek kendisi için haccedecek.
Ama zenginse ayrıdır.
Haccı yapmış olan bir insan vekâlet alacaktı. O yapmadan gelmiş.
Tamam babasının namına haccı tamamlasın. Allah kabul etsin. Bir sene de kendisi için gelecek.
Soru: Kaza namazı borcu olan tavaf mı yapsın yoksa eftal olan kaza namazlarını kılmak mı?
Cevap: Harem-i Şerîf'te en sevaplı ibadet tavaftır. 120 sevabın 60'şı tavaf yapanlara,
40'ı namaz kılanlara, 20'si de Kâbe-i Müşerrefe'ye bakanlara gider. Onun için tavaf daha sevaptır.
Ama bunlar birisi olunca ötekisi olmayacak ibadetler değildir. Arada tavaf yapar.
Bazı kerelerde kaza namazlarını kılar. Hepsi bir arada olur.
Bu birisi ötekisini yaptırtmayan bir şey değil. Bir gün tavaf etti, artık ondan sonra hiç
vakit kalmıyor mu?
Çok az bir şey. Hepsini yapabilir.
Soru: Kılınan kaza namazlar için de 100 kat sevap durumu geçerli mi?
Cevap: Sevabı, sevap olarak geçerlidir
fakat hükmü 100 bin kadar değildir. O zaman kaç yıllık kaza borcu olan adam
"Bir sefer namaz kılmakla kurtuldum." der. Öyle değildir.
Sevabı çoktur ama kazaya kalmış namazlarından sadece hangisini ödediyse bir tanesini ödemiş olur.
Çok sevaplı olur. Ne kadar sevaplı olsa vaktinde kılmanın ecrini alamaz ama çok sevaplı olur.
Türkiye'de kaza namazı kılsaydı ona göre 100 bin misli daha fazla olur.
Soru: Hacc-ı temettüye niyet etmiştim. Önümüzdeki yedi-sekiz gün de umre yapalım mı?
Tavaf daha efdal diyorlar.
Cevap: Evet, zaten temettü haccının umresini yapmış. Uygun olan,
ihtilafsız olan tavaftır. Bu umre hususunda başka fikirlerde olan alimler de var.
O zaten umresini yapmış, sünnete uymuş. Peygamber Efendimiz'in tavsiyesini tutmuş.
Onun sadece tavaf etmesi uygundur.
Soru: İnşaallah Arafat'ta mânen temizlendikten sonra tekrar günah işlerimde
Rabbimin yüzüne bakarım diye ölümü istemek doğru mudur?
Cevap: "Ölümü istemek doğru mudur?" Ana soru bu…
Sebep?
Tekrar günah işlersem Rabbimin yüzüne nasıl bakarım. Onun için
"Oralarda ölüvereyim de bir daha günah işlemeden kurutlayım." gibi bir şey.
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz hadîs-i şerîfinde buyuruyor ki;
"Müslümanın uzun yaşaması hayırlıdır. Çünkü uzun yaşayınca daha çok hayr u hasenât işler,
daha çok sevap kazanır." bir.
İkincisi;
Peygamber Efendimiz yine buyuruyor ki;
"Ölümü temenni etmeyiniz."
Ölümü temenni etmek tavsiye edilmemiş.
"Ölümü temenni edecekseniz deyin ki; Yâ Rabbi! Yaşamak benim için hayırlıysa beni yaşat,
ölmek hayırlıysa canımı al."
Böyle edin. Allah'ın lütfuna bırakın demek istiyor.
Soru: Bir insan haccın sa'yını önce yapmak isterse ihramlı mı ihramsız mı yapacak?
Cevap: Bu mesele şudur.
Hacı ne yapacak?
Farz tavafını yapacak. Ondan sonra da arkasından Safa ile Merve arasında sa'y edecek.
"O zaman çok kalabalık diye önceden yapabilir miyim?" demiş oluyorlar.
Bu, hacc-ı ifrâd ve hacc-ı kırân yapanlar içindir. Hacc-ı kırân yapan isterse
önceden o daha münasip zamanlarda bir tavaf yapar, arkasından sa'y yapar.
Bu, haccının farz sevabından sonra yapması gereken sa'y yerine geçer.
Hacc-ı ifrâd yapan da hep ihramlı kalacak. Kudüm tavafını yaptıktan sonra yapar
sa'yı o zaman da yapar, olabilir. Ama bu hacc-ı temettü yapanlar için değildir.
Aynı ihramda olması lazım.
Soru: Harem-i Şerîf'te Kur'ân-ı Kerîm hatmetmenin sevabının derecesi nedir?
Cevap: Allahu a'lem namaz kılmak gibi 100 bin misli.
Soru: Kadın-erkek karışık, uygunsuz bir şekilde Harem'de yatıyorlar. Bunun hükmü nedir?
Cevap: Mescitte yatılabilir. Yatılmaz diye bir şey yok. Çünkü bu hac ibadeti zor bir ibadettir.
Hacılar burada diyâr-ı gurbettedir. Kalkıp kendi kaldığı yere kolay gidemez gelemez.
Başarır başaramaz. Kaybeder yolu vesaire... Yorulur, yorulduğu zaman yatıp uzanabilir.
Uzanmanın bir mahzuru yok. Kadınlar kısmında kadınlar yatar. Erkekler kısmında erkekler yatar.
Karışık yatıldığı zaman neye dikkat edilecek?
Üstü başı açılmasın diye ona dikkat edecek. Yatılmaz diye bir şey yok. Mescitte yatılabilir.
Mescit Allah'ın mescididir. Kul Allah'ın kuludur. Yatılabilir. "Yatılsın" demiyorum.
"Yatarsa olabilir." diyorum.
Yatılmasını tavsiye eder misiniz?
Etmem. Evinde uyu orada ibadet et.
Ama ihtiyaç oluyor. Mecburiyet oluyor. Yoruluyor. Evini bulamıyor. Arkadaşları gelmemiş oluyor.
Yatabilir.
Bir keresinde Peygamber Efendimiz Hz. Ali Efendimiz'in evine gitmiş;
"Yâ Fâtıma! Ali nerede?" demiş.
"Evden gitti." demiş.
Yürümüş gelmiş, bakmış Hz. Ali Efendimiz mescitte yatıyor. Hatta biraz toprağa bulanmış.
O zaman demiş ki;
"Kalk yâ Ebâ Turab." "Ey toprak babası…" -topraklanmış olduğu için-
"Kalk yâ Ebâ Turab" diye latife etmiş.
Hz. Ali Efendimiz'in bir lakabı da, künyesi de Ebû Turab'dır.
"Toprak babası" demek. Turab "toprak" demek. Ebû Turab "toprak babası" demek.
Peygamber Efendimiz topraklandığı için "Kalk yâ Ebâ Turab" demiş, latife yapmış.
Mescitte o yatıyormuş. Ashab-ı Suffe yerleri, yurtları olmadığı için mescitte yatarlardı.
Bizim böyle âşık arkadaşlar var. Ankara'dan geliyor. Parası çok değil.
Ama haccı da yapmak istiyor. Fırsatını buluyor, geliyor. Belli bir yer de tutmuyor.
İnsanın yerinin yurdunun olması büyük bir nimet. Tutmuyor. Mescitte yatıyor.
Yüz numaralarda abdest alıyor. İbadetini ediyor. Tavukçudan kebabını alıyor. Peynir, ekmeğini yiyor.
İbadete devam ediyor. Arada idare ediyor. Ev Allah'ın evi. Masrafsız idare ediyor.
Bazıları fakir olduğundan böyle yapıyor. Âşık-ı sâdık, fakir, parası o kadar yok, olabilir.
Soru: Şirketle hacca niyetlendik ve bizden 350 riyal kurban paralarını istediler.
Cevap: Tek başına insanın kurbanı kesecek bilgisi, görgüsü, tecrübesi burada varsa yapar.
Olmayınca böyle topluca paralar isteniyor.
Bazı arkadaşlar namına ötekiler bu işleri halledip yapıyorlar. Olabilir.
Sizin böyle bir teşkilatlanmanız var mı? Böyle bir şey siz yaptınız mı?
Soru: Birisi "Biz Mekke-i Mükerreme'ye Ramazan'da geldik." diyor.
"Bize âfaki olduğumuz için sadece hacc-ı ifrâd yapacaksınız.' dediler.
Müjdeli hadisten faydalanmak için hacc-ı temettü yapsak olur mu?
Cevap: Alimler demişler ki Mekke ahalisinin haccı sadece hacc-ı ifrâddır. Mekke ahalisi sadece hac yapar.
Dışarıdan gelen insan da Ramazan'da buraya geldi umre yaptı.
Ramazan'da umre yaptı ama hac mevsimi girmeden o zamanda umre yapmıştı.
Hac mevsimi Şevval'de, bayramdan sonra başlıyor. Buraya geldi, umresini yaptı yerleşti.
Ne olmuş oldu?
Mekke ahalisi gibi oldu.
Mekke ahalisi hacc-ı ifrâd yapar diye, onun için kitaplar böyle yazar.
Hatta "Eğer umre yaparsa bu usûle uymadığı için kurban keser ama ceza kurbanı keser." derler.
Alimlerin bu hususta çeşitli görüşleri var.
Peki bu durumda daha iyisi nedir?
Haccı bitirdikten sonra umre yapar. Hacdan sonra, hac, hacc-ı ifrâdı bitti.
Ondan sonra bir ara umre mescidine gider. Oradan ihramlanır, bir umre yapar. Hacdan sonra olur.
Hz. Aişe validemiz buraya gelirken hanımlık hâli olmuş. Ahali ile beraber umre yapamamış.
Ondan sonra üzülmüş. Hac bittiği zaman Peygamber Efendimiz'e;
"Herkes hem hac hem umre yaptı. Ben kadınlık halleri dolayısıyla,
o zaman mazeretim olduğundan umre yapamamıştım. Şimdi sadece hac yaptım döneceğim.
Bu umresiz oldu." deyince Peygamber Efendimiz
yanına birisini katmış onu umre mescidine götürttürmüş. İhramlattırmış, bir umre yaptırtmış.
Buna dayanarak hacdan sonra umre yaparsa olur. O sevabı öyle almış olur.
O cezalı dedikleri duruma düşmemiş olur.
Soru: Miras taksimatında erkek ve kadın eşitliği nasıl olmalı?
Cevap: Allahu Teâlâ hazretleri Kur'ân-ı Kerîm'de buyuruyor ki;
Yûsîkumullâhu fî evlâdikum.
"Allah evlatlarınızın arasında mirası taksimde size tavsiye ediyor ki…"
li'z-zekeri mislu hazzı'l-unseyeyn. "Erkeğe kızın hissesinin iki misli verilsin."
Allah onu tavsiye ediyor.
İslâm hukukuna, İslâm fıkhına, Kur'an'a, İslâm dinine göre evlatlar arasında miras
taksiminde ana kaide kızın hissesinden erkeğin hissesinin iki kat olması.
Misalle açıklayalım;
Bir adam öldü. Arkasından iki kızı var. Bir oğlu var.
İşi sadece çözümlemek için hanımı da yok diyelim. Mesela hanımı da çok önceden ölmüştü diyelim.
Şimdi bu adamın mirası bir erkek iki kız arasında nasıl bölünecek?
"Üçe mi bölünecek hocam?"
Hayır.
"Üç tane evi varsa her birisine bir ev mi verilecek?"
Hayır.
"Üç milyonu varsa bir milyon bir milyon bir milyon mu verilecek?"
Hayır.
Dörde bölünecek. Bir bir kızlara verilecek. Bir bir iki etti. İki erkeğe verilecek.
Erkeğin hissesi kızlara düşen hissenin iki katı olacak.
"Çok hocam."
Tamam ona göre hesabı bilmiyorsan bilene yaptırtırsın.
Kızlar bir hisse alacak erkekler iki hisse alacak. Böyle hesaplarsın.
Üç tane kız var, bir iki üç hisse. İki tane erkek var. İki iki daha dört hisse.
Dört üç daha yedi. Mal yediye bölünecek kızlara birer tane verilecek.
Oğlanlara ikişer ikişer verilecek. Esas böyle.
Kadın nasıl olur?
Adam öldüğü zaman karısı da varsa karısına mirasın sekizde biri gider.
Evlatları olduğu zaman.